Жексенбі, 15 қараша 2026
Әлемдік технология жаңалықтары қазақ тілінде
Соңғы

Математиктер Steven Strogatz бен Alex Townsend жасанды интеллект дәуіріндегі үлкен математика туралы кітап жазды

Қолданбалы математиктер Steven Strogatz пен Alex Townsend «Big Math» атты жаңа еңбегінде заманауи компьютерлер мен жасанды интеллекттің математикаға тигізер әсерін талдады.

Математиктер Steven Strogatz бен Alex Townsend жасанды интеллект дәуіріндегі үлкен математика туралы кітап жазды — иллюстрация
Сурет: Norman P. Jouppi, George Kurian, Sheng Li, Peter Ma, Rahul Nagarajan, Lifeng Nai, Nishant Patil, Suvinay Subramanian, An / Wikimedia Commons, CC BY 4.0 (дереккөз)

Қолданбалы математиктер Steven Strogatz бен Alex Townsend «Big Math: The Hidden Codes That Run Our World» атты жаңа кітабында заманауи компьютерлер мен жасанды интеллект (ЖИ) жағдайындағы математиканың рөлін зерттеді. Ars Technica басылымының хабарлауынша, авторлар адам миының танымдық мүмкіндігінен асып түсетін ауқымды есептердің технологиялық дамуға тигізетін әсерін қарастырған.

«Үлкен математика» (Big Math) ұғымы адамның ойша өңдеуіне келмейтін миллиардтаған немесе триллиондаған айнымалысы бар есептерді сипаттайды. Мұндай есептеулер әлеуметтік желі алгоритмдерінде, ауа райын болжауда, логистикада, медициналық визуализацияда және үлкен тілдік модельдерді (LLM) оқытуда кеңінен қолданылады.

Steven Strogatz-тың айтуынша, математикалық есептеулерді сыртқы құралдарға жүктеу идеясы 2000 жылдан астам уақыт бұрын басталған. Ежелгі есепшоттар мен қытайлық «fangcheng» тақтасы сызықтық теңдеулер жүйесін қолмен шешуге мүмкіндік берсе, заманауи есептеу жүйелері бұл процесті сапалы жаңа деңгейге шығарды. Егер кезінде Айыға қонған модульді басқару үшін 20-30 айнымалыны өңдейтін шағын компьютер жеткілікті болса, қазіргі ЖИ модельдерінде триллиондаған параметрлер пайдаланылады.

ЖИ және алгоритмдердің жаңа міндеттері

Зерттеушілер сызықтық есептерді компьютерлік қуат арқылы оңай кеңейтуге болатынын, бірақ сызықтық емес күрделі жүйелерді талдау әлі де үлкен қиындық тудыратынын атап өтті. Заманауи нейрондық желілер ғылыми ашылымдарды жеделдеткенімен, машиналар ұсынатын шешімдердің логикасын толық түсіну адамзат үшін басты сынаққа айналып отыр.

Cornell университетінің ғалымы Alex Townsend пен Steven Strogatz өз еңбектерінде технологиялық мүмкіндіктердің өсуімен қатар, ғылымдағы адамның сараптамалық пайымдауы мен логикалық бақылауы сақталуы тиіс деген қорытындыға келеді.

Бұл материал жасанды интеллект көмегімен аталған дереккөздер негізінде дайындалды.

#ЖИ#математика#Steven Strogatz#Alex Townsend#LLM