Ғалымдар қараңғы материясы жоқ галактикалардың пайда болу себебін түсіндірді

Йель университетінің астрофизигі Майкл Ким бастаған ғалымдар тобы The Astrophysical Journal журналында Жерден 65 миллион жарық жылы қашықтықта орналасқан үш ерекше галактиканың пайда болу механизмін түсіндіретін зерттеу жариялады. DF2, DF4 және DF9 деп аталатын бұл жүйелерде қараңғы материя іс жүзінде жоқ болып шықты.

Wired басылымының хабарлауынша, бұл галактикалар бұрыннан белгілі астрономиялық заңдылықтарға қайшы келеді. Адамзатқа белгілі ғаламдағы барлық материяның 85 пайызын (бүкіл ғаламның 27 пайызын) құрайтын қараңғы материя жұлдыздар мен галактикалардың таралып кетпеуін қамтамасыз ететін тартылыс күші ретінде белгілі. Алайда, Гавайи аралдарындағы Keck Observatory телескопы арқылы зерттелген бұл үш жүйеде жұлдыздар сирек және олардың жалпы массасы тек қарапайым материядан тұрады.

Ғалымдар ұсынған гипотезаға сәйкес, бұл ерекше құбылыс екі қарапайым галактиканың бетпе-бет соқтығысуынан туындаған. Соқтығысу кезінде:

• Қарапайым материя (газ бен шаң) өзара әрекеттесіп, тығыздалып, жаңа жұлдыздардың пайда болуына негіз болды;
• Қараңғы материя тек гравитация арқылы әсер ететіндіктен, кедергісіз өтіп кетіп, негізгі газ бұлтынан бөлініп қалды.

Сан-Хосе штаты университетінің астрономы Аарон Романовский бұл үдерісті екі серінің соқтығысуымен салыстырады: олардың сауыттары соғысып қалғанымен, аттары алға қарай шауып кете береді. Бұл соқтығысу нәтижесінде қараңғы материядан жұрдай үш жаңа «елесті» галактика түзілген.

Бұл жаңалық астрофизикадағы маңызды пікірталасқа нүкте қоюы мүмкін. Кейбір теоретиктер қараңғы материя мүлде жоқ, ол тек гравитация заңының өзгертілген түрі деп есептейтін. Алайда, Майкл Ким мен Лондон корольдік колледжінің өкілі Шьям Балажи атап өткендей, бұл галактикаларда қараңғы материяның болмауы оның шынымен де физикалық зат екенін дәлелдейді.